MZSW-conferentie toont belang OR bij veranderingen in de SW

Nieuws | 19-10-2016

Voor medezeggenschapsraden van SW-bedrijven is het er sinds de invoering van de Participatiewet niet eenvoudiger op geworden. SW-bedrijven worden geconfronteerd met allerlei beleidskeuzes van gemeenten die van grote invloed zijn op de organisatie, zoals de komst van nieuwe doelgroepen of een fusie met de gemeentelijke organisatie.  Soms staat ook het voortbestaan van het SW-bedrijf ter discussie. Bij de landelijke MZSW-conferentie, op 29 september 2016, bleek dat dit alles de nodige vragen en zorg met zich meebrengt. ‘Bouw geen voorzieningen af waar nog geen duurzaam alternatief voor is.’
Ongeveer 130 OR-leden waren donderdag 29 september aanwezig bij Antropia in Driebergen, om daar workshops te volgen en te discussiëren over de toekomst van SW-bedrijven. Die toekomst verschilt nogal per SW-bedrijf, zo liet zelfstandig adviseur Tom de Haas zien in de workshop ‘Bedrijfsontwikkeling in de praktijk’. Waar het ene SW-bedrijf volledig fuseert met de sociale dienst van een gemeente, worden bij het andere SW-bedrijf diensten ingekocht door de gemeente. En dan zijn er nog de SW-bedrijven waarbij de gemeente alle financiering stopzet, waardoor de organisatie ophoudt te bestaan. Conclusie van één van de deelnemers aan de workshops: ‘Het is voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt nogal bepalend waar ze in Nederland wonen.’

Betere gespreksvoering

Naast informatieve workshops was er ook veel ruimte voor actie: hoe bereik je als OR je achterban, hoe lobby je bij de gemeente en op welke manieren kun je in gesprek gaan met de bestuurder? Tijdens de workshop ‘Van toeschouwer naar speler’ gaf transformatiecoach Jolanda Kirpensteijn de deelnemers handvatten om tijdens vergaderingen beter te luisteren en onderhandelen. Met enkele praktische oefeningen leerden de aanwezigen zich bewuster te zijn van een onprettige of saaie sfeer tijdens een overleg, om hier vervolgens op te handelen. Bijvoorbeeld met een andere tafelopstelling (in een cirkel in plaats van tegenover elkaar), of door telefoons tijdens het overleg te verbieden (zodat iedereen zich op het gesprek kan focussen). De belangrijkste les: wees je bewust van de ruimte die je nodig hebt en geef duidelijk aan bij anderen wat je nodig hebt om je prettig te voelen in een gesprek.

Open brief raden

Na drie workshoprondes gaf Peter Smit, OR-voorzitter bij WerkSaam, namens alle SW-medezeggenschapsraden, een samenvatting van de grootste zorgen en een richting voor oplossingen. ‘Bouw geen voorzieningen af waar nog geen duurzaam alternatief voor is’, adviseerde Smit, die SW-werkgeversorganisatie Cedris aanbood om samen met een vertegenwoordiging van de medezeggenschapsraden te werken aan een betere sociale werkgelegenheid.
Bekijk de open brief

Opens external link in new windowBekijk het filmpje.

Job Cohen

Job Cohen, voorzitter van Cedris en keynote speaker tijdens de MZSW-conferentie, noemde de open brief van Smit ‘zeer herkenbaar’ en nam de uitnodiging voor een gezamenlijk overleg aan. ‘Er gaat veel goed door de Participatiewet, maar ook veel niet goed’, aldus Cohen. ‘Medezeggenschapsraden kunnen een belangrijke rol spelen bij de verandering die nodig is. Niet door te blijven hameren op wat de SW deed, maar door mee te veranderen.’ Als voorbeeld noemde hij het opkomen voor gedetacheerde medewerkers en het aanhalen van de banden met ondernemingsraden van werkgevers.

Zes elementen

Volgens Cohen is er genoeg toekomst voor SW-bedrijven. ‘Sociale diensten van gemeenten spreken niet de taal van werkgevers. Ondernemers bij SW-bedrijven wel.’ SW-bedrijven kunnen zich volgens Cohen met zes elementen onderscheiden: matching en begeleiding, de ontwikkeling van werknemersvaardigheden, detachering, een werkgeversnetwerk, een werkproces op maat en het aanbieden van beschut werk. ‘Deze elementen zijn zeer belangrijk bij het tot stand komen van een inclusieve arbeidsmarkt in Nederland.’

Vragen publiek

De conferentie eindigde met vragen uit het publiek aan Cohen. Wat doen we bijvoorbeeld met mensen die te goed zijn voor beschut werk en te slecht voor ‘gewoon werk’? De mensen uit de Participatiewet-doelgroep blijven weg, waar zijn ze? En, een vraag van Joost Kaper van FNV die veel bijval kreeg: zijn we niet vooral bezig om de cijfers van de banenafspraak op te leuken met kunstgrepen?
Volgens Cohen wordt er op dit moment geëxperimenteerd of gemeenten in plaats van het UWV, via de zogenaamde praktijkroute, in sommige gevallen mogen afwegen of iemand in aanmerkingen komt voor het Doelgroepenregister. Dit moet voorkomen dat iemand tussen wal en schip belandt. Op de vraag waar de Participatiewet-doelgroep is gebleven had de Cedris-voorzitter ook geen antwoord. ‘Ze zijn er wel, maar niet in beeld bij de gemeenten. Dat is een van de kanten van de Participatiewet die nog niet goed functioneert. Wij hebben dit aangegeven bij de politiek en wachten af wat hier mee gebeurt.’

Detacheren

Op de laatste vraag gaf landelijk banenaanjager Hans Spigt antwoord: ‘Het klopt dat er door bedrijven en overheden veel wordt geschoven met functies en werknemers om zo aan de banenafspraak te voldoen. Maar er worden ook echt nieuwe, structurele functies gecreëerd. Die blijven gewoon bestaan, ook als iemand met pensioen gaat. En dat er nu vooral veel detacheringen zijn is eigenlijk niet zo vreemd. Veel organisaties moeten wennen aan de inzet van mensen met een arbeidsbeperking. Detacheren is voor bedrijven een manier om langzaam bekend te raken met de doelgroep.’